Ponad 180 mld euro w dekadę na spalanie drzew. Organizacje apelują: UE musi skończyć z dopłatami do biomasy drzewnej
W Międzynarodowym Dniu Akcji Przeciwko Wielkoskalowej Energetyce Biomasowej Pracownia na rzecz Wszystkich Istot przedstawia stanowisko 45 organizacji z całego świata, które dotyczy ograniczenia roli biomasy w unijnej polityce. Organizacje wzywają unijne instytucje do wykreślenia biomasy drzewnej z listy odnawialnych źródeł energii oraz do zakończenia rozliczanie emisji z jej spalania jako zerowych w systemie EU ETS.
Stanowisko NGO: „Dlaczego UE musi zaprzestać dopłat do spalania drzew” [PDF]
Sygnatariusze w swoim stanowisku zwracają uwagę na to, ile Europa płaci za energię z drewna i jakie skutki dla gospodarki, gospodarstw domowych i przyrody ma taka polityka.
W 2024 r. obywatele UE dopłacili przez podatki i rachunki za energię pochodzącą ze spalania biomasy ok. 15 mld euro. Od 2015 r. to łącznie ponad 180 mld euro. Autorzy stanowiska zaznaczają, że to zaniżony szacunek, bo nie wszystkie państwa przekazały dane.
Energia z drewna, stanowi zaledwie ok. 9% całkowitego zużycia energii w UE, ale do jej wyprodukowania każdego roku spala się niemal połowę całego drewna pozyskanego w lasach wszystkich państw członkowskich UE.
Spalanie drewna emituje więcej CO₂ na jednostkę energii niż węgiel, a w systemie EU ETS jest rozliczane jako emisja zerowa. Emisje ze spalania biomasy podwoiły się od 2001 r., a pochłanianie węgla przez lasy spadło od 2001 r. o 43%.
Dlaczego to ważne teraz
Komisja Europejska rewiduje politykę energetyczno-klimatyczną, pracuje nad rewizją systemu EU ETS, trwają także dyskusje nad zmianami w dyrektywie RED (dotyczącej OZE) po 2030 r. W pierwszym kwartale 2027 r. Komisja Europejska planuje formalne przyjęcie i publikacja ram prawnych dla OZE po 2030 r. Działanie to następuje po zakończeniu szerokich konsultacji publicznych. Sygnatariusze stanowiska uważają, że to okazja do naprawy błędów obecnego prawa.
Od dwóch dekad dopłaty do spalania drewna windują jego ceny dla przemysłu i gospodarstw domowych, zachęcają do wycinki drzew, które wcześniej nie miały wartości rynkowej, i pogarszają jakość powietrza
komentuje Augustyn Mikos, z Pracowni na rzecz Wszystkich Istot.
Postulaty koalicji
- Wyłączenie biomasy drzewnej z listy odnawialnych źródeł energii w dyrektywie RED.
- Zakończenie zerowego rozliczania emisji z biomasy drzewnej w EU ETS i uwzględnianie rzeczywistych emisji.
- Przekierowanie dopłat dotychczas wspierających spalanie biomasy na efektywność energetyczną, magazyny energii i modernizację sieci elektroenergetycznej, odtwarzanie lasów oraz zachęty dla leśników do stosowania gospodarki bez zrębów zupełnych.
Organizacje podkreślają, że nie postulują zakazu palenia drewnem. Chodzi o zakończenie publicznych dopłat i zaliczania biomasy do OZE. Ponadto wskazują, że końca dopłat domagają się także firmy z sektora drzewnego, m.in. CEPI (europejskie stowarzyszenie reprezentujące przemysł papierniczy), European Panel Federation (europejskie stowarzyszenie producentów płyt drewnopochodnych ) czy IKEA.
Polska: pierwszy krok zrobiony, to nie koniec
W czerwcu 2025 r. polskie rozporządzenie wyeliminowało możliwość dopłat dla energii pochodzącej ze spalania pełnowartościowego drewna. Objęło to ok. dwóch trzecich dotychczas kwalifikowanego drewna. Autorzy oceniają to jako ważny pierwszy krok i kierunek dla działań na poziomie unijnym.
Polska pokazała, że wycofanie dotacji do spalania drewna z lasu jest wykonalne. Teraz taką decyzję musi podjąć Unia. Każde euro wydane na palenie drzew to euro, którego brakuje na termomodernizację, sieci i ochronę lasów
– mówi Mikos.
O stanowisku: dokument z września 2026 r. podpisało 45 organizacji m.in. z Niemiec, Finlandii, Szwecji, Estonii, Węgier, Portugalii, USA, Kanady, Chin i Ghany, w tym Fern, NRDC, BirdLife Europe & Central Asia, CEE Bankwatch Network i Biomass Action Network. Pracownia na rzecz Wszystkich Istot jest jedynym polskim sygnatariuszem.
O dniu akcji: 21 października to dzień corocznej, ogólnoświatowej inicjatywy na rzecz ograniczenia roli biomasy drzewnej w energetyce koordynowana przez Biomass Action Network – sieć organizacji zajmujących się ochroną lasów